تبلیغات
دریــچــه ای به داســـتان و نــقــــد - نقد خانم خاکزاد بر مجموعه داستان: سر سبیل هایت را نجو/ ماهنامه چوک
 
دریــچــه ای به داســـتان و نــقــــد
برداشت از مطالب این سایت بدون درج وبلاگ «دریچه ای به داستان و نقد» غیر اخلاقی و غیرقانونی است و پیگرد قانونی دارد.
                                                        
درباره وبلاگ

فرحناز علیزاده
نویسنده مجموعه داستان«سر سبیل هایت را نجو» نشر مروارید بهار 96
مدرس داستان نویسی دوره مقدماتی و پیشرفته در فرهنگسرای ملل؛خانه فرهنگ عظیمی(روزهای چهارشنبه هر هفته) . منطقه 1. به مدت دو سال/ برقراری نشست های نقد و معرفی کتاب در کتابخانه عظیمی
برپایی نشست های نقد و معرفی کتاب در منطقه3 . کتابخانه دکتر علی شریعتی. و فرهنگسرای رسانه هر 15 روز یکبار
دبیر کانون داستان امروز ملل در فرهنگسرای ملل. بوستان قیطریه. 96
مدرس عناصر داستان نویسی در فرهنگسرای امید. روزهای 5 شنبه هر هفته. همراه با ارائه مدرک برای هر ترم و چاپ داستان دوستان درماهنامه( مدت 2 سال)
نویسنده مجموعه داستان «آقای قاضی چه حکمی می‏دهید؟» نشر گل آذین سال 91
مجموعه داستان مکاشفه‏ چاپ اول مهر 92، نشر قطره/چاپ دوم دی 92
رتبه دوم نقد در جشنواره اصفهان
مدرس کارگاه داستان نویسی در فرهنگسرای و برگزاری نشست های نقد کتاب(به مدت6 سال)
مدرس کارگاه داستان و مکاتب ادبی در فرهنگسرای خاوران به مدت 3 سال
مدرس انواع نقد ادبی(نقد سنتی، فرمالیسم، روان شناسی، جامعه شناسی، ساختارگرایی ...) در فرهنگسرای خاوران
مدرس عناصر داستان در فرهنگسرای امید (قسمت آموزش )
برقراری نشست های نقد ادبی در خانه کتاب و فرهنگسرای فردوس، اخلاق، آفتاب، خاوران و... در سال 93
برگزاریبیش از ده ها نشست نقددر خانه کتاب
چاپ مقاله ی روان شناسی از فروید تا لاکان در کتاب عیار نقد(خانه کتاب) سال 1388
چاپ مقاله ساختارگرایی در کتاب عیار نقد (خانه کتاب) سال 1389
رتبه دوم مسابقه داستانی نویسندگان جوان کانون ادبیات ایران
برگزیده داستانی در جشنواره زاهدان
برگزیده داستانی در جشنواره بانه
رتبه دوم داستانی در فرهنگسرای اشراق
مدرس کلاس داستان نویسی پژوهشگاه دانش آموزان رشد سال 88
داور جشنواره هدی در سال 88
منتقد کتب دشت سوزان ، رولفو / تنهایی پر هیاهو،بهومیل هرابال، و....... در سرای اهل قلم
اجرای متعدد برنامه رادیویی : نقد کتاب.درباب زنانه نویسی/ نقد روان شناختی فروید و...
داور افتخاری داستان های چراغ مطالعه در سال 89
داور داستان های مسابقه طرح ترافیک/ سال 89
مدرس مکاتب ادبی عناصر داستان در فرهنگسرای خاوران در سال 89/90
داور مرحله دوم درجشنوراه لیراو سال90
مدرس کارگاه روزنه ای به کتاب و برگزاری نقدکتاب در فرهنگسرای اخلاق 90
بحث و بررسی مسائل گوناگون ادبی و نقدی در برنامه باغ آینه سال 90
برگزیده ی جشنواره نقد با مقاله« زنان در انتظار» در سال 90
داور جشنواره لیراو در سال 90
داور جشنواره ادبی هفت اقلیم در سال 91
دانش آموخته دوره 24 جلسه ای نقد ادبی شهر کتاب/ دکتر امیر علی نجومیان
دانش آموخته جلسات آشنایی با میشل فوکو و عقایدش( 12 جلسه) در شهر کتاب سال 90
دانش آموخته جلسات ( 12 جلسه) نظریه روایت در شهر کتاب، استاد نجومیان، سال 91
دانش آموخته دوره سه ساله نقد ادبی در کانون اندیشه جوان و دارنده مدرک و امتیاز برتر دانشجویی در این دوره
دانش آموخته دوره های حوزه هنری آرژانتین(رمان مدرن و پست مدرن)(دکتر حسین پاینده)
دانش آموخته دوره های نشانه شناسی ساختارگرا ( شهر کتاب، دکتر حسین پاینده)

مدیر وبلاگ : فرحـــــناز علـــــیزاده
مطالب اخیر
پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

نقد و بررسی مجموعه داستان سرسبیل هایت را نجو                 سارا خاک زاد

عشق و مرگ دو روی یک سکه

مجموعه داستان سرسبیل هایت را نجو دومین مجموعه داستان فرحناز علیزاده است که انتشارات مروارید آن را به چاپ رسانده است. این مجموعه شامل چهارده داستان کوتاه است. مهمترین مضامین داستان ها عشق و مرگ است. عشق و مرگ در این مجموعه همچون دو روی یک سکه حضوری پررنگ دارد. تم عشق و مرگ از دیرباز مورد توجه نویسندگان و شاعران بوده است. از زمان سقراط و افلاطون گرفته تا به حال و پرواضح است که هیچ گاه کهنه و تکراری نشده و همیشه نابی و جذابیت خاص خودش را داشته  و دارد.


 هشتاد و سومین ماهنامه ادبیات داستانی چوک(تیرماه سال 96) 

www.chouk.ir


برای دانلود تمامی شمارگان این ماهنامه ها و فصلنامه ها به سایت مراجعه بفرمایید

www.khanehdastan.ir 


نقد کامل خانم خاکزاد رادر ادامه بخوانید

نقد و بررسی مجموعه داستان سرسبیل هایت را نجو                 سارا خاک زاد

عشق و مرگ دو روی یک سکه

مجموعه داستان سرسبیل هایت را نجو دومین مجموعه داستان فرحناز علیزاده است که انتشارات مروارید آن را به چاپ رسانده است. این مجموعه شامل چهارده داستان کوتاه است. مهمترین مضامین داستان ها عشق و مرگ است. عشق و مرگ در این مجموعه همچون دو روی یک سکه حضوری پررنگ دارد. تم عشق و مرگ از دیرباز مورد توجه نویسندگان و شاعران بوده است. از زمان سقراط و افلاطون گرفته تا به حال و پرواضح است که هیچ گاه کهنه و تکراری نشده و همیشه نابی و جذابیت خاص خودش را داشته  و دارد. افلاطون در باب مرگ می‌گوید: « تنها مردگان پایان جنگ را دیده اند. » ناباکوف هم عقیده دارد: « زندگی طلوعی درخشان است من نمی فهمم چرا مرگ  نباید طلوعی درخشان تر باشد. » آلبرکامو نیز در جایی گفته است: « هیچ علتی مرگ افراد بی گناه را توجیه نمی‌کند. » در مورد عشق هم سخنان بی‌شماری در طول تاریخ ثبت شده است. شکسپیر شاعر و نویسنده توانای انگلیسی می‌گوید: « عشقی که با اشک چشم شست و شو شود همیشه پاک و تمییز خواهد بود. » و فروید روانشناس بزرگ تاریخ معتقد است: « ما هیچ وقت به اندازه زمانی که عاشق هستیم در مقابل درد و رنج بی دفاع نیستیم. »

موضوع مرگ به خاطر ابهام و وجه ناشناختگی که در ذات خود دارد همیشه مورد علاقه و استقبال نویسندگان و همچنین خوانندگان قرار گرفته است. در این مجموعه نیز این چنین است. رد پای مرگ در داستان های بادکنک چروکیده، موزاییک های لق و شش تایی می‌زایند و ... وجود دارد و همچنین تم عاشقانه را می توان در داستان های کرایه شوهرتان چند؟ و صدای ناله ها و سه پله آخر و ... دید. حال اگر این دو تم با هم ترکیب و به هم آمیخته شود فضایی بس جذاب، پرکشش و رمزآّلود به خواننده عرضه می‌کند که نمونه آن را می توان در داستان های گلی نامزد می‌شوی؟، لبخند مریمی، سرسبیل هایت را نجو و حالا بست نشسته ایم این جا و ... دید.

نه داستان از چهارده داستان این مجموعه در ژانر شگفت و پنج داستان آن در ژانر رئال قرار می‌گیرد.

داستان های این مجموعه با دیدگاه های مختلفی روایت شده اند. البته همه داستان ها با کانون روایت درونی روایت شده و این نشان دهنده‌ی آن است که راوی ها با جهان بینی خود به جهان های داستانی شان نگریسته و از پنجره منطق و عواطف شخصی خود نسبت به ماجراها و آدم ها واکنش نشان می‌دهند. چهار داستان این اثر با راوی سوم شخص و هفت داستان با راوی اول شخص روایت شده است. دو داستان راوی اول شخص با مخاطب معین و یک داستان هم راوی دوم شخص است. بیشتر داستان ها معماگونه یا پازل گونه اند. یعنی نویسنده در ابتدای داستان اطلاعاتی را تکه تکه می‌دهد و بعد در طول داستان این تکه ها مثل پازل به هم می‌چسبند و سپس در انتها شکل تکمیل شده پازل پیش روی خواننده قرار می‌گیرد و این جاست که به همه ابهام ها جواب داده شده و داستان به شکل نهایی خود رسیده است. حال به نقد و بررسی چند داستان از این مجموعه می‌پردازیم. یکی از داستان های موفق این مجموعه « سه پله آخر » است. داستان عاشقانه ای که عشق را در جهان مدرنیته به بازی می‌گیرد. عشق در این اثر تبدیل به کالایی می‌شود که در فروشگاهی به شکل های مختلف به فروش می‌رسد. ژانر داستان شگفت است و با دیدگاه سوم شخص محدود به ذهن روایت می‌شود. داستان از این قرار است که زنی به صورت اینترنتی از فروشگاهی معجون عشق خریده و به خاطر شک و دودلی حضوری به فروشگاه مراجعه می‌کند تا معجون را پس دهد. در مراجعه فضای فروشگاه را بسیار خاص و جالب می بیند. در فروشگاه معجون های عاشقانه به صورت ساعتی، روزانه، هفتگی، ماهانه و حتی قسطی فروخته می‌شود. زن که چهل و پنج سال دارد و مجرد است و روابط عاشقانه ای را تجربه نکرده است، مسخ کالاهای عاشقانه و مرد جذاب فروشنده می‌شود: « سوی صورت خندان و جذاب مرد بیخودی سر تکان می‌دهد.  نمی داند چرا بی جهت به هیجان آمده و شاد است. این حس مربوط به فضای مغازه است یا برخورد مرد؟ شاید به خاطر بوی عودی است که توی هوا پخش شده یا رنگ های شاد و تندی که دورتادورش را گرفته. هر چه هست حالش خوش می‌شود.» در ادامه مرد فروشنده، زن را ترغیب به استفاده از کالا می‌کند. زن چنان تحت تاثیر مرد و فضای عاشقانه فروشگاه قرار می‌گیرد که می‌پذیرد. زن به خانه می‌رود و طبق دستور از معجون استفاده می‌کند. زن تجربه عاشقانه و لذت بخشی را با خوردن معجون احساس می کند که باعث می شود مشتری پروپا قرص فروشگاه شود تا جایی که همه حقوقش را صرف خریدن معجون های عاشقانه می‌کند. زن برای فراهم کردن هزینه خریدن معجون ها به صرفه جویی و اضافه کاری می‌افتد و حتی به فروش وسایل خانه هم دست می‌زند. از این روی بدن زن بسیار ضعیف و لاغر می‌شود و دندان درد می‌گیرد و دسته دسته موهاش می‌ریزد. سرانجام روزی از روزها که زن با حال زارش وارد فروشگاه می‌شود، همان مرد فروشنده او را می‌راند و اجازه‌ی‌ ورود به فروشگاه را به او نمی‌دهد. داستان را از ابعاد مختلف اجتماعی و روانشناختی می توان مورد ارزیابی قرار داد. سخت شدن ازدواج ها و مجرد ماندن تعداد کثیری از افراد جامعه می تواند ناخواسته منجر به بروز حوادث جبران ناپذیری در اجتماع شود. این مسئله از جنبه روانشناختی فردی نیز قابل تامل است. نبود عشق و رابطه در زندگی فردی هر شخص می تواند صدمات روحی روانی زیادی وارد سازد.

از دیگر داستان های موفق این مجموعه داستان آخر است « حالا بست نشسته ایم این جا » که برگزیده جشنواره هدایت هم شده است. ژانر داستان واقع گرای مدرن است و دیدگاه آن اول شخص با مخاطب مشخص است. داستان زنی است که شوهر جانباز خود را به قتل رسانده است تا شاهد رنج کشیدن عشقش و ذره ذره جان دادنش نباشد. زن در لحظه روایت در زندان است و خطاب به شوهرش نامه می‌نویسد. بازجوی زن که دوست شوهرش هم هست به زن علاقه مند است و در صورت جواب مثبت زن به او کمک خواهد کرد، حال آن که زن بارها به جرم خود اعتراف کرده است: « چه جوابی باید می ‌دادم احمد. چطور می‌توانستم از آن زخم های چرکی حال به هم زن بگویم، از آن درد سمج سینه؟ او که نبود تا خس خس سینه هات را بشنود، تا سیاهی نحس و کبود تر شدن حلقه های دور چشم هات را ببیند. » داستان تراژدی تلخی است که به نوعی زیرمجموعه داستان جنگ هم به حساب می‌آید. در هر جامعه ای خسارات جنگ تا سال ها بعد به جا می‌ماند و تا مدت ها افرد جامعه و به خصوص کسانی را که مستقیم با جنگ در ارتباط بودند درگیر می‌کند.

از نکات برجسته مجموعه داستان هایی است که با راوی غیر همجنس روایت شده است. پنج داستان از این اثر این گونه است از جمله داستان های کدام یک مرده تریم؟ گلی نامزد می‌شی؟ سرسبیل هایت را نجو. لبخند مریمی و قطره های تازه خون. دیدگاه راویت در همه آن ها من راوی و فقط در داستان لبخند مریمی راوی سوم شخص محدود به ذهن است. در داستان کدام یک مرده تریم؟ نسبت به دیگر داستان هایی که راوی اول شخص غیر همجنس دارد،  نویسنده به خوبی از پس راوی برآمده و به زیبایی از دید یک راوی لمپن توانسته به جهان اطراف خود بنگرد و قصه داستان را روایت کند. البته با لحن و کلامی که کاملا متناسب آن شخصیت باشد. « داداشی که شما باشی، این چند روز اوضامون دیگه مث قدیما نیس، خیلی خیطه. سر که رو بالش می‌ذاریم تا صبح یه بند، هزار جور فکر هچل هفت  و ناجوره که پشت بندِ هم، بد فرم خرمونو میگیره، بدجور زابرامون می کنه و نمی‌ذاره چشم رو هم بذاریم، به مولا. » و در جایی دیگر داریم: « نگو! این چه فرمایشیه، داداش؟ چاکرت دُرُس که سوات مواتِ دُرُس درمونی نداره، ولی خب یه چیزایی حالیمونه. شیر فهم بودم که چند روزیه دور و ور ما می پلکی و زاغ سیامونو چوب می‌زنی. »

زبان مجموعه به طور کلی روشن و ساده است و به دور از پیچیدگی های زبانی. اکثر داستان ها قصه جذابی دارند و تعلیق ابتدایی آن ها شیوه مرسوم بیشتر داستان های این مجموعه است. در آخر میتوان اشاره کرد که مجموعه حاضر نسبت به مجموعه اول نویسنده یکدست تر، دارای قصه های جذاب تر و البته با استعاره های قوی تر است که همین امر نشان از پیشرفت نویسنده در این سال ها دارد. از این رو جای دارد به نویسنده اثر تبریک  گفت.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




یکشنبه 4 تیر 1396 05:53 ب.ظ
تخفیف ویژه 10 هزار تومنی ریحون!
غذا رو سفارش بدید و 10 هزار تومن تخفیف بگیرید!
برای هر کسی که از لینک شما کد تخفیف رو بگیره هم 10 هزار تومن به حساب شما افزوده میشه!
برای گرفتن تخفیف 10 هزار تومنی مراحل زیر رو انجام بدید:
اول لینک رو باز کنید و کد تخفیف رو کپی یا یادداشت کنید
بعدش برید به صفحه اصلی سایت ریحون reyhoon.com و نرم افزار رو دریافت کنید (با گوشی برید و باید برنامه بازار رو داشته باشید)
بعد از نصب نرم افزار ثبت نام کنید (20 ثانیه طول میکشه نهایت!)
موقع سفارش غذا کد تخفیف رو بزنید تا 10 هزار تومن از هزینه غذا کم بشه.
مثلا 20 هزار تومن غذا سفارش بدید فقط 10هزار تومن پرداخت میکنید.
راستی در ماه مبارک رمضان برای مسافران و معذورین شرعی قبل و بعد از افطار باز است.
سوالی داشتید ایمیل بزنید
موفق باشی!

یکشنبه 4 تیر 1396 04:44 ق.ظ
ســــلام !
وبلاگتون زیباست!
موفق باشید
فرحـــــناز علـــــیزادهسلام. ممنون عزیز
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.